Kasımpatı (Krizantem) Çiçeği Bakımı ve Tüm Özellikleri

krizantem nedir
Kasımpatı nedir?

Bahar ve kış aylarının en güzel çiçeklerinden biri olan Kasımpatı’yı siz de bahçenize veya saksınıza kolayca ekebilir, balkonunuzda kış çiçekleri arasında yer verebilirsiniz ya da Krizantem’lerin de olduğu bir kış bahçesi oluşturabilirsiniz. Yıllık bir bitki olan Kasımpatı’yı sizler için anlattık. Kasımpatı nedir, kışa ve soğuğa dayanıklı olan Kasımpatı ne zaman ekilir? açıkladık. Ayrıca, Kasımpatı nasıl ekilir, kasım patı ne zaman ekilir? detaylı bir anlatım yaptık. Yazımızda Kasımpatı çeşitleri ve bakımı hakkında bilgiler verip, çeşitli Kasımpatı renklerini de sunduk.

Kasımpatı

kasımpatı çiçeği
Kasımpatı

Kasımpatı nedir? Kasımpatı, en güzel kış çiçeklerinden biri olasına rağmen; aynı zamanda yıllık bir bitkidir. Yani, don olayları görülen bölgeler hariç, tüm yıl ekilebilir ve bakımı yapılabilir. Krizantem (Chrysanthemum) olarak da bilinir. Papatya ve Ayçiçeği’nin de içinde bulunduğu papatyagiller (Asteraceae) ailesinden bir bitkidir. Asteraceae cinsi bitkilerin dünyada 1900’den fazla türü olmasına rağmen, sadece Antarktika kıtasında görülmezler.

Papatyadan daha tombul ve şişkin çiçekleri bulunur. Genellikle sarı olsa da, birçok renge sahiptir. Japonya ve Kore’de ve özellikle Fransa ve Polonya gibi bazı Avrupa ülkelerinde Krizantemler ölümü sembolize ederler. Bu nedenle, sadece mezarlıklarda ve cenazelerde kullanılırlar. Çin’de ise beyaz Krizantem çiçeği ağlamanın sembolüdür.

Asya kıtasının bazı bölgelerinde beyaz ve sarı Kasımpatılar kaynatılarak, tatlı bir Krizantem çayı elde edilir. Bu çay, grip başta olma üzere, bazı hastalıkların tedavisi için sıkça kullanılır. Ayrıca, Kore’de Kasımpatı’nın kurutulmuş çiçekleri ile tatlandırılarak bir pirinç şarabı yapılır. Krizantem çiçeği başta olmak üzere içerisine bazı ot ve baharatlar da karıştırılarak, altın rengi bir şarap elde edilir.

1989 yılında Nasa, bazı iç mekan bitkilerinin, özellikle hava akışı az olan kapalı mekanlarda, zararlı toksinlerin bazı bitkiler tarafından emildiğini keşfetti. Bu bitkilerden biri de Krizantemdir. Fakat, iç mekandaki havayı temizlemesi için, Krizantemin çiçekli olması gerekiyor. Krizantemler, amonyak başta olmak üzere havadaki benzen, formaldehit, ksilen’i temizliyor.

Hava temizleme etkisine rağmen, Krizantemin kedi başta olma üzere evcil hayvanlar üzerinde hafif bir zehirleme etkisi vardır. Kapalı ve hava sirkülasyonu olmayan ortamlarda evcil hayvanlarda ishal, kusma ve iştah kaybına yol açabilir.

Kasımpatı Çeşitleri

kasımpatı türleri
Kasımpatı çeşitleri

Amerika’da bir Krizantem Çiçeği Topluluğu, Krizantem bitkisini çiçeklerinin özelliğine ve şekline göre 13 farklı türe ayırmıştır.

  1. Düzensiz eğimli: Kasımpatıların en büyüklerindendir. Sapları uzun ve gevşek olduğundan, çiçekleri bitkinin yarısına kadar eğilir. Çiçeklerini çapı 15-20 santimetreye kadar ulaşabilir.
  2. Reflex: Çiçek büyüklüğü 15 santimetreye ulaşabilir. Çiçeğin içindeki salkımları küçük ve yaprağımsıdır, aşağı doru üst üste salınmıştır.
  3. Düzenli eğimli: Reflex Krizantemin aksine, çiçek salkımları yukarı doğru uzanır. Bu sayede, top gibi yuvarlak bir çiçek oluşur.
  4. Dekoratif: En yaygın Krizantem çeşitlerinden biridir. İç çiçek salkımları düz ve kısa, dış çiçek salkımları dışa doğru eğimlidir.
  5. Orta eğimli: Dış çiçek salkımları daha açıktır. İçerde ise daha küçük, sık ve dikeydir.
  6. Ponpon: Adından da anlaşıldığı gibi tamamen ponpon görünümlü bir Kasımpatıdır. Yaşlandıkça çiçekleri daha da ponpon olur ve küre şeklini almaya başlar.
  7. Tek ve yarı çift: Papatyayı andıran bir türdür. Çiçek salkımlarının sayısı nispeten azdır.
  8. Anemon: Tek ve yarı çift Kasımpatılara benzeyen bu türün ortası daha büyük, geniş ve ponpondur.
  9. Kaşık: Bu sınıftaki Krizantem çiçeklerinin, boru şeklindeki çiçek salkımlarının ucunda kaşığa benzer bir şekil oluşmuştur.
  10. Tüy: Tüy grubundaki Krizantemin çiçekleri incedir ve çiçek salkımları tüğe benzer.
  11. Örümcek: Örümcek çiçekli Krizantem çiçekleri, örümceğin bacaklarını andıracak şekilde, uzun ince ve düzensizdir. Karışık şekilde sağa sola kıvrılabilir.
  12. Fırça ve Devedikeni: İnce ve kıvrık bir formda, yukarı doğru dikilen, dikene benzeyen çiçekleri ile fırça ve devedikenini andırır.
  13. Sıradışı: Çiçekleri ince, tüy gibi veya kaşık gibi olabilir. Çiçek salkımları ince uzun borulara benzer.

Kasımpatı Çiçeği Özellikleri

  • Senelik bir bitkidir, ilk baharda ve son baharda ekilebilir. Kasım ayında çiçeklerini sık sık görebilirsiniz.
  • Toprak ayırt etmez, kolay yetiştirilir.
  • Suyu, nemi ve serin ortamı sever.
  • Uzun süre direkt olarak güneş altında kalamaz.
  • 50 ila 150 santimetre boyuna ulaşabilen Krizantemler; beyaz, sarı, pembe, mavi, borda renklerinde çiçekler açar.

Kasımpatı Renkleri

krizantem renkleri
Kasımpatı renkleri

Kasımpatılar, inanılmaz bir renk yelpazesine sahiptir. Renk çeşidi çok olduğundan, sadece rengarenk Krizantemlerden bile güzel renkli bir kış bahçesi oluşturabilirsiniz. Krizantemler, dayanıklı ve bolca çiçek açan bir bitki olduğundan, belediyelerin park, bahçe ve çevre düzenleme çalışmalarında sıkça kullanılır.

Krizantem çiçeğinin neredeyse her rengini bulmanız mümkündür. Krizantem çiçeğini ekerek bahçenizde veya balkonunuzda bir renk cümbüşü oluşturmanız mümkündür. Şimdi, Kasımpatı renklerinden örnekler vererek, renk seçiminizi biraz daha kolaylaştıralım. Ardından Kasımpatı ne zaman ekilir ve Kasımpatı bakımı nasıl yapılır? anlatalım.

Pembe Kasımpatı

pembe kasımpatı
Pembe kasımpatı

Beyaz Kasımpatı

beyaz kasımpatı
Beyaz kasımpatı

Mavi Kasımpatı

mavi kasımpatı
Mavi kasımpatı

Bordo Kasımpatı

bordo krizantem
Bordo kasımpatı

Sarı Kasımpatı

sarı krizantem
Sarı kasımpatı

Kasımpatı Ne Zaman Ekilir?

kasımpatı tohumu ne zaman ekilir
Kasımpatı ne zaman ekilir?

Kasımpatılar bir Kasım bitkisi olarak bilinir. Fakat, yıllık bir bitkidir. Yetiştirmesi genelde kolaydır. Baharın ilk aylarında veya son baharda ekilebilir. Fakat, Kasımpatı’yı ekerken dikkat etmeniz gereken nokta; sert kış ve dondurucu havadan bitkiyi korumak olmalıdır. Sert geçen ve don yaşanan ayladan en az 6 hafta önce Krizantemi ekmelisiniz.

Kasımpatı Tohumu Ne Zaman Ekilir?

Kasımpatı tohumu hangi ayda ekilir? Krizantemler diğer birçok çiçekte olduğu gibi bahar aylarında ekilir. Bu aylarda ekilen Kasımpatıların kökleri kışa kadar güçlenecek, daha dayanıklı olacaktır. Bitkinin hayatta kalma yeteneğini artacaktır. Bu dönemde ekilen Kasımpatıların suyu ve nemine dikkat edilmelidir. Toprağı uzun süre kuru kalmamalıdır. Aşırı güneş ışığından korunmalı ve yarı gölge alan, arada bir güneş düşen konumlarda bulundurulmalıdır.

Birçok Krizantem türünü sonbahar aylarında da (Ekim aylarında) ekimini yapabilirsiniz. (Ekim ayında ekebileceğiniz diğer sebze ve çiçekleri görmek için linki tıklayarak, “Ekim ayında ne ekilir?” yazımızı okuyabilirsiniz.)

Krizantemler, aşırı don olmayan bölgelerde kış boyunca hayatta kalabilir. Kasım aylarında da Krizantem çiçeklerini görebilirsiniz. En güzel kış bitkilerinden biri olan Krizantemi Türkiye’nin bir çok bölgesinde Ekim ayı içinde ekilir. Kasım ayında ise çiçek açmaya başlayacaktır. Fakat, ilkbaharda ekilen Krizantemler sonraki sene daha fazla çiçeğe sahip olacaktır.

Kasımpatı Nasıl Ekilir?

krizantem nasıl ekilir
Kasımpatı nasıl ekilir?

Krizantemleri hazır olarak çiçekçilerden alıp bahçenize veya saksıya dikebilirsiniz. Bakım ve sulama talimatlarını sayfamızın daha aşağısında anlattık.

Krizantemleri tohumdan ekerseniz sürprizlerle karşılaşabilirsiniz. Çünkü, tohumdan ekilen Krizantem, anne çiçeğe benzemeyebilir. Farklı ebatlarda olabilir veya farklı renkte çiçek üretebilir.

Eğer Kasımpatı’yı tohumdan ekmeyi düşünüyorsanız, Krizantem’in tohumlarını bulunduğunuz bölgede don başlamadan 6-8 hafta önce dikmelisiniz. Saksıya diktiğiniz Kasımpatıları 15-20 santimetreye ulaştığında artık bahçeye aktarabilirsiniz. Tohumları ektikten bir sene sonra, artık bitkiniz çiçek açacaktır. Ekim ve çoğaltma detaylarını aşağıda daha detaylı anlattık.

Kasımpatı Çoğaltma

Kasımpatınızı çoğaltmak için, aşağıdaki videoyu izleyerek nasıl yapıldığını görebilirsiniz. Çoğaltma ve ekimi sırasında dikkat etmeniz gerekenleri videonun altında açıkladık.

Kasımpatı çoğaltma

Kasımpatı Yapraktan Nasıl Çoğaltılır?

  • Yukarıdaki videoda gördüğünüz gibi öncelikle bitkinin üst kısmından çiçek tomurcuğu olmayan bir dal kesin.
  • Kestiğiniz dalın altında kalan 1-2 yaprağı da alın ve nemli bir bir toprağın bulunduğu bir saksıya ekin.
  • Saksıya kompost ve bir miktar beyaz perlit ekleyebilirsiniz.
  • Toprağın doğru nem dengesinde olduğunu anlamak için, bir avucunuza toprak alıp iyice sıkın, parmak aralarınızdaki ıslaklığı hissediyorsanız, doğru nem dengesine ulaşmışsınız demektir. Eğer toprak kuru ise biraz daha su ekleyebilirsiniz.
  • Yeni ekilmiş Krizantemler için direkt ve sürekli güneş ışığı zararlı olacaktır. Bu nedenle, kestiğiniz dalları küçük bir saksıya ayırarak, üzerine beyaz ince bir poşet giydirin. Eğer Nisan ve Ekim ayı arasında ekim yapacaksanız, yeni Krizanteminizi güneşin kavurucu sıcağından bu şekilde koruyabilirsiniz.
  • 3-4 günde bir poşeti açarak, yaprakların üzerinde biriken suyun kurumasını bekleyin ve tekrar poşeti kapatın.
  • Poşeti çıkardığınızda artık yapraklarında sulanma olmuyorsa Krizanteminiz artık köklenmeye başlamış demektir. Poşeti artık tamamen çıkararak daha büyük bir saksıya yerleştirebilirsiniz.
  • Bir ay kadar yeni saksısında bakımını yaptıktan sonra artık, Krizantemlerinizi dilediğiniz yere ekim yapabilirsiniz.

Kasımpatı Bakımı

kasımpatı bakımı ve sulama
Kasımpatı bakımı

Kasımpatılar serin ortamı severler. Ayrıca, toprağı nemli olmalıdır. Bunu kış aylarından ekimi yapılabilen bir bitki olmasından anlayabiliriz.

İlkbahar aylarında ekilen Krizantemler ise, çok daha dayanıklı olması karşın, bakımı esnasında daha dikkatli olmalısınız. Serin hava seven bir bitki olduğunu unutmadan, direk olarak güneş ışığında konumlandırmayın ve toprağın nemini sık sık kontrol edin. Yeni ekilen fideler ise daha fazla güneş görebilir ve daha fazla sulanabilir.

Kasımpatı Sulama ve Bakımı

Kasımpatı sulama: Krizantem, suyu ve nemi seven bir bitkidir. Ayrıca, toprağının nemli ve serin kalması önemlidir. Birçok bölgede, bahçede yetiştirilen Krizantemler için toprak nemi sonbahar aylarında sorun olamayacaktır. Fakat, ilkbaharda ekilen ve yaz aylarında bakımı devam eden Kasımpatıların suyuna dikkat edilmeli ve toprağın nemli kalması sağlanmalıdır.

Evinizde yetişmek istediğiniz Krizantemleri, aşırı güneşten uzak tutup, toprağın nemini kontrol etmelisiniz.

Kasımpatı Kaç Günde Bir Sulanır?

Kasımpatı çiçeğinin sulanması günlük olarak yapılmaz. Toprağın nemi korunacak şekilde sulamalısınız. Özellikle yaz aylarında sıcaktan korunmalı ve toprağın nemine daha çok dikkat edilmelidir. Toprağın kurmasına izin verilmemelidir.

Kasımpatı’nın suyunu ve toprak nemini kontrol edip, su vermelisiniz. Bu kontrolleri yaz aylarında daha da sıklaştırabilirsiniz.

Kasımpatı Güneşi Sever Mi?

Her bitkinin olduğu gibi Kasımpatı’nın da güneşe ihtiyacı ardır. Fakat, direkt olarak ve uzun süre güneş altında kalmamalıdır. Sadece, yeni ekim yapılmış köklenmiş bitkiler daha çok güneşte bırakılabilir. Özetlemek gerekirse, Krizantemler güneşi çok sevmez.

Kasımpatı Ne Zaman Çiçek Açar?

Krizantem ilk baharda ve kışa giriş aylarında ekilir. İlkbaharda ekilen Kasımpatılar, yaza doğru çiçek açacaktır ve bu dönem ekilen Krizantem çiçeği, seneye daha çok çiçek verir.

Sonbaharda ekilen Krizantem ise, Kasım ayına çiçek açmaya başlar.

Kasımpatı Böceklenmesi

Kasımpatı (Krizantem) çiçeğinin en büyük zararlısı, yaprak bitleridir. Yaprak bitleri kahverengi, siyah, yeşil ve pembe olabilir. Yaprak bitleri Kasımpatı’nın dokusunu deler ve özsuyunu emerek beslenir. Bu nedenle, yaprak biti Krizantemin gelişimine engel olur. Bodurluğa hatta, bitkinin ölümüne neden olabilir. Ayrıca, beslenme sırasında salgıladıkları madde, isli bir mantara neden olur. Yaprak bitleri ayrıca, çeşitli bitki virüslerini de Krizanteme bulaştırabilir.

Kasımpatı’nın böceklenmesini engellemek için, özellikle alt yapraklara kuvvetli bir sprey ile su püskürtün. Bunu en az 2 günde bir yapmanızı öneriyoruz.

Krizantemlerin üzerindeki yaparak bitlerini böcek ilacı (insektisit) ile öldürmek, fayda sağlamayacaktır. Krizantemlerin üzerinde böcek ilacı kullanmak, yaprak bitlerinin doğal düşmanı olan diğer böcekleri de yok edeceğinden faydadan çok zarar verecektir. Bitkinizi sık-sık kontrol ederek, tazyikli bir sprey ile yapraklarını sulamak, yaprak bitlerinden en iyi korunma yöntemidir.

Yorum yok

Yorum Yapın

Lütfen yorumunuzu yapın!
Lütfen isminizi buraya giriniz