Yazın tam ortasında olduğumuz temmuz ayı, bahçıvanlar için biraz kafa karıştırıcı bir dönemdir. Bir yandan sıcaklar had safhada, bir yandan da elinizdeki tohum paketine bakıp “acaba bunu şimdi eksem mi?” diye düşünürsünüz. İyi haber şu ki, temmuz ayı sandığınız kadar ekim için kapalı bir dönem değil. Bu yazıda temmuz ayında ne ekilir, temmuzda hangi çiçek ekilir, temmuz ayında hangi sebze ekilir sorularının cevabını, bölgenizin iklimine göre değişen önerilerle birlikte sizin için derledik.
Temmuz Ayında Ne Ekilir?
Öncelikle şunu net bir şekilde söylemek gerekiyor: Temmuz, süs bitkileri ve çiçekler açısından asıl ekim değil, daha çok bakım ayıdır. Nisan ve mayıs aylarında toprakla buluşan çiçekler bu dönemde olgunlaşır, tomurcuklanır ve açar. Yaz sıcağının doruğa çıktığı temmuzda yeni ekilen bir çiçek tohumu, kısa sürede kurumuş toprakla ve yakıcı güneşle mücadele etmek zorunda kalır; bu da çimlenme oranını ciddi şekilde düşürür.
Ama bu, elinizin kolunuzun bağlı olduğu anlamına gelmiyor. Sıcağa dayanıklı bazı yıllık çiçekler, hızlı büyüyen yapraklı sebzeler ve birkaç aromatik bitki, temmuz ayında rahatlıkla toprakla buluşabilir. Kısacası temmuz ayında ne ekilir sorusunun cevabı, “hiçbir şey” değil, “doğru bitkiyi doğru koşullarda” şeklinde özetlenebilir.
Temmuzda Ne Ekilir?
Yaşadığınız bölgenin iklimi burada belirleyici bir rol oynuyor. Kendi bölgenize göre önceliğinizi şöyle belirleyebilirsiniz:
- Karadeniz Bölgesi – Yazın da nemli ve nispeten serin kalan bir iklim olduğundan, temmuzda sebze ekimi (özellikle marul, ıspanak, roka gibi yapraklılar) burada en rahat sonuç veren tercih.
- Marmara Bölgesi – Ilıman ve orta derecede nemli yapısıyla hem sebze hem de sıcağa dayanıklı çiçekler (kadife çiçeği, zinya) için elverişli.
- Ege Bölgesi – Yaz kuraklığı belirgin olduğundan sabah-akşam sulamaya özen göstererek hem sebze hem çiçek ekilebilir, ancak gölgeleme şart.
- Akdeniz Bölgesi – Sıcaklık ve nem birlikte yüksek seyrettiği için doğrudan güneş yerine öğleden sonra gölgede kalan alanları tercih edin; sebze ekimi çiçeğe göre daha garanti sonuç verir.
- İç Anadolu Bölgesi – Gündüz sıcak, gece serin bir iklim olduğundan gölgeleme filesiyle desteklenen ekim işe yarar; toprağın kuruyup çatlamaması için mülçleme önerilir.
- Doğu ve Güneydoğu Anadolu – Yaz sıcakları had safhada olduğundan temmuzda yeni ekim yerine mevcut bitkilerin bakımına ağırlık vermek, ekimi ise günün en serin saatlerine sıkıştırmak daha gerçekçi bir yaklaşım.
Temmuzda Hangi Sebze Ekilir?
Temmuz, aslında sebze bahçesi için yılın en verimli dönemlerinden biri. Sıcağı seven klasik yaz sebzelerinin ekimi bu ayda hâlâ devam edebilir, üstelik hızlı büyüyen yapraklı sebzeler için de tam zamanıdır:
- Domates, biber, patlıcan ve kabak – sıcak havayı seven, güneşli ve iyi drene olan toprakta hızla gelişen klasik yaz sebzeleri; ekimden hasada genellikle 60-80 gün arası sürer
- Salatalık ve taze fasulye – ayın ilk yarısında ekildiğinde yaz sonuna kadar ürün verebilir; salatalık 8-10 hafta, fasulye ise 6-8 hafta içinde hasat edilir
- Marul, ıspanak, roka, pazı ve pancar – bu yapraklı sebzeler 4-6 hafta gibi kısa bir sürede hasada hazır hale gelir
- Turp ve taze soğan – hızlı yetişen, az bakım isteyen köklü sebzeler; turp yaklaşık 3-4 haftada sofranıza gelir
- Fesleğen – sıcak ve güneşli havayı seven bir bitki olduğundan tam da bu aya uygun; yaprakları 4-6 hafta içinde toplanmaya başlanabilir
Sonbaharda hasat almayı planlıyorsanız pırasa ve brokoli gibi bazı sebzelerin tohumunu da temmuzda toprağa bırakabilirsiniz; pırasa kışa kadar toprakta kalıp soğukta hasat edilirken, brokoli sonbahar başında toplanmaya hazır hale gelir.
Bir tedbir olarak şunu ekleyelim: Yaz sebzelerinde en sık karşılaşılan sorun aşırı ya da düzensiz sulama. Salatalık ve marul gibi su seven sebzelerde bile toprağın sürekli ıslak kalması kök çürümesine yol açabilir, bu yüzden “nemli ama su birikmeyen” dengeyi tutturmak gerekiyor. Sıcak dalgası beklenen günlerde ekimi bir iki gün ertelemek de fideleri strestan korur.
Temmuz Ayında Bahçeye Ne Ekilir?
Çiçekli bahçe düşünüyorsanız, temmuzda seçeneğiniz daralır ama sıfır değildir. Sıcağa gerçekten dayanıklı birkaç yıllık çiçek türü, tam bu dönemde ekilip yaz sonuna kadar çiçek açabilir:
- Kadife çiçeği (Tagetes) – bakımı kolay, zararlılara karşı doğal bir koruma sağlayan, bol güneşte hızla gelişen bir tür; ekimden yaklaşık 8 hafta sonra çiçek açar
- Zinya – parlak renkleri ve sıcağa dayanıklı yapısıyla yaz bahçelerinin klasiği; çimlenmeden 6-7 hafta sonra ilk çiçeklerini verir
- Petunya – düzenli sulamayla yaz boyunca çiçeklenmeye devam eder
- Lavanta ve aster – çok yıllık oldukları için bu sezon kök salıp bir sonraki sezon daha gür çiçeklenir; ilk yıl çiçek beklemek yerine köklenmeye odaklanmak gerekir.
Bahçenizde çim alanı yenilemek istiyorsanız temmuz, dikkatli sulama şartıyla çim tohumu ekmek için de kullanılabilir; konuyu detaylı işlediğimiz çim ekimi ve çim bakımı yazılarımıza göz atabilirsiniz. Ayrıca güneşe dayanıklı çiçekler yazımız faydalı olabilir.
Temmuzda Saksıya Ne Ekilir?
Bahçeniz yoksa da temmuzda elleriniz boş kalmaz. Petunya, kadife çiçeği ve zinya saksıda da bahçedeki kadar rahat gelişir; tek fark, saksının toprağının bahçe toprağına göre çok daha hızlı kuruması, bu yüzden yaz aylarında günde bir kez sulama gerekebilir. Sebze tarafında ise marul, roka, ıspanak ve taze soğan balkon saksılarında yetiştirmek için ideal; küçük hacimlerde bile kısa sürede ürün verirler. Balkon veya teras için renkli bir seçenek arıyorsanız mor telgraf çiçeği bakımı yazımız da işinize yarayabilir.
Temmuz Ayında Hangi Tohumlar Ekilir?
Temmuz, tohum ekimi açısından en yoğun sezon sayılmaz; ancak sıcak koşullara uyum sağlayan doğru türleri tercih ettiğinizde başarılı sonuçlar elde etmek yine de mümkündür. Sebze tarafında marul, ıspanak, roka, pazı, pancar, semizotu, maydanoz, dereotu, nane ve taze soğan tohumları bu ayda toprağa serpilebilir; hepsi hızlı çimlenen ve serinlik isteyen türler olduğundan sabah erken saatte ekim yapmak çimlenme oranını artırır.
Çiçek tarafında kadife çiçeği ve zinya tohumları temmuzda doğrudan bahçeye ekilebilir, sıcağa dayanıklı oldukları için bu aya özellikle uygundurlar. Hercai menekşe ve aslanağzı gibi iki yıllık çiçeklerin tohumlarını ise ağustos sonuna doğru ekmek daha isabetlidir; bu bitkiler ilk yıl yalnızca yaprak ve kök geliştirir, çiçeklerini ise ertesi yıl açar.
Son olarak şunu unutmayın: Temmuz ayında ekilen her tohum, sıcak ve kurak havanın getirdiği ekstra bir dikkat gerektirir. Toprağın yüzeyini kurutmamak, gölgeleme yapmak ve düzenli ama ölçülü sulamak, bu ayda ekim yapmanın olmazsa olmaz kuralları arasında.
Temmuz Ayında Ağaç Ekilir Mi?
Temmuz ayı birçok bitkide olduğu gibi, ağaç dikmek için de pek uygun değildir. İlk bahar ayları birçok ağaç dikmek için en uygun zamandır. “Ağaç dikme zamanı hakkında daha detaylı bilgi almak için, ağaç ne zaman dikilir? yazısını okuyabilirsiniz.”
Temmuz Ayında Ekim Yaparken Dikkat Etmeniz Gerekenler
- Ekim ve sulamayı günün en sıcak saatlerinden uzak tutun; sabah 06.00-09.00 ile akşam 18.00-20.00 arası en uygun zaman dilimidir.
- Toprağın nemini düzenli kontrol edin, yüzeysel sulama yerine toprağın derinlerine işleyen bir sulama tercih edin.
- Yeni ekilen tohumların ve fidelerin üzerini ilk günlerde hafif bir gölgeleme filesiyle korumak, güneş çarpmasını önler.
- Kompost veya iyi yanmış ahır gübresiyle zenginleştirilmiş toprak, sıcakta suyu daha uzun tutar ve bitkinin işini kolaylaştırır. Detaylı bilgi için kompost nasıl yapılır? yazısını okuyabilirsiniz.
- Nisan ve mayıs aylarında ekmeyi kaçırdığınız bazı bitkiler için temmuz, son bir fırsat penceresi de sayılabilir.
