Yağlı boya, dayanıklılığı ve suya karşı direnci nedeniyle birçok yüzeyde tercih edilen bir boya türüdür. Ancak temizliği ve lekelerini çıkarmak, su bazlı boyalara göre çok daha zordur. İster duvara, cama, Pimapen’e, kıyafete ya da elinize bulaşmış olsun, yağlı boya lekesiyle başa çıkmak için doğru yöntemleri bilmek gerekir. Yanlış ürün ya da teknik kullanmak hem lekenin yayılmasına hem de yüzeyin zarar görmesine neden olabilir. Bu yazıda, yağlı boya nasıl çıkar, hangi tinerin hangi durumda kullanılması gerektiği ve farklı yüzeylerde kurumuş veya taze yağlı boya lekelerini güvenli şekilde temizlemenin yollarını adım adım öğrenebilirsiniz.
Yağlı Boya Nasıl Çıkar?
Yağlı boyalar sentetik esaslıdır. Yani çok dayanıklı olması için üretilmiş kimyasal boyalardır. Dolayısıyla, çıkarması en zor olan boyalardan biridir. “Daha fazla bilgi almak için sentetik boya ne demek ve yağlı boya nedir? yazılarını okuyabilirsiniz.”
Bir uyarı yaparak başlayalım: Yağlı boya bulaşmış bir yüzeye temizlik yapılmadan önce, yüzeyin ne olduğuna dikkat edilmelidir. Çünkü, yağlı boyayı yüzeyden çıkarmak için yapılan uygulamalar, yüzeye zarar verebilir. Her yüzey için yağlı boya çıkarma işlemi uygun olmayabilir. Bu nedenle kıyafete ve elbiseye bulaşan yağlı boya birkaç damladan fazla ise, temizlemeye uğraşmadan atın. Çünkü, yağlı boyayı temizleyen kimyasallar, kıyafete ve birçok kumaşa zarar veriyor. Ayrıca yağlı boyayı temizlemek için kullanılan birçok kimyasal yağlı boyayı daha da fazla yayılmasına neden oluyor.
Yağlı boyalar adından da anlaşılacağı gibi yağ bazlıdır. Yağlı boya lekesini çıkarmak su bazlı boya ve akrilik boyalar göre daha zordur. Bu nedenle herhangi bir yüzeye yağlı boya bulaştıysa, çok hızlı hareket etmeniz gerekiyor. Yağlı boya tamamen kurumadan önce, olabildiğince üzerindeki kalın yağlı boya tabakasını yaymadan almanız gerekiyor. Kalan yağlı boyayı çıkarmak için, yüzeyin türüne göre seçim yaparak tiner, zımpara veya ısı tabancası kullanabilirsiniz.
Yukarıda bahsettiğimiz gibi, yağlı boyalar çok dayanıklı olduğundan birçok yüzeye tutunur ve çoğu zaman yüzeyden tamamen çıkarılamaz. Aşağıda yağlı boyayı çıkarmak yöntemlerinden bahsettik, genel olarak çeşitli yüzeylerden boya lekesinin nasıl çıkarılacığını öğrenmek için “boya lekesi nasıl çıkar?” yazısını da okuyabilirsiniz.
Yağlı Boyayı Ne Çıkarır?
- Sentetik tiner: Sadece yeni bulaşmış ve kurumamış birkaç damla yağlı boya lekesini çıkarmak için sentetik tiner kullanabilirsiniz. “Daha detaylı bilgi almak için tiner leke çıkarır mı? yazısını okuyabilirsiniz.
- Selülozik tiner: Hassas olmayan, yağlı boya bulaşmış yüzeylerdeki yağlı boya lekelerini çıkarmak için selülozik tiner kullanabilirsiniz. Bazı kıyafetlere zarar verme olasılığı vardır.
- Zımpara: Ahşap ve beton gibi sert yüzeylerden yağlı boyayı çıkarmak için zımpara yapabilirsiniz. Geniş alanlarda bir zımpara makinesi kullanmak sizi hızlandırır.
- Isı tabancası: Beton ve duvarlardaki yağlı boyayı yumuşatarak yağlı boyanın çıkmasını sağlayabilirsiniz. Yumuşayan yağlı boyayı kolaylıkla spatula ile kazıyabilirsiniz.
Yağlı Boya Lekesi Nasıl Çıkar?
Yağlı boya sentetik tiner ile inceltilir. Hiç dikkat ettiniz mi? Ustalar yağlı boya satın alırken, genellikle, ihtiyaçlarından daha fazla sentetik tiner alırlar. Bunun nedeni, bir yüzeye sıçramış veya istenmeyen bölgelere bulaşmış yağlı boyaları temizlemektir. Boyama işleminde boyayı inceltmek için, boyama esnasında ve boya bittikten sonra da temizlik yapmak için sentetik tiner ihtiyaçtan fazla satın alınır. Evet, tahmin ettiğiniz gibi yağlı boya lekesini çıkarmak için tiner kullanılıyor. Yağlı boya lekesini çıkarmak için bir bezi sentetik tiner ile ıslatıp yağlı boya bulaşmış yüzeyi dairesel hareketlerle silin.
Kıyafetten Yağlı Boya Lekesi Nasıl Çıkar?
Bir pantolona, kumaşa veya elbiseye çok miktarda yağlı boya bulaştıysa genellikle atılır. İster yeni bulaşmış olsun, ister kurumuş olsun, kıyafetteki yağlı boya lekesi fazla ise çıkarmak için uğraşmayın. Boya lekesi daha fazla yayılır.
Fakat, yeni kıyafete yeni bulaşmış, birkaç damla yağlı boyayı sentetik ve selülozik tiner ile çıkarabilirsiniz. Önce sentetik tiner ile deneyin. Çünkü, sentetik tiner genellikle kumaşlara zarar vermez. Selülozik tinerler ise kıyafetteki yağlı boya lekesini daha kolay çıkarabilir. Ancak selülozik tiner yağlı boyayı çıkarırken bazı kıyafetlere de zarar verebilir.
Yağlı Boya Elbiseden Nasıl Çıkar?
Küçük bir düğme veya bozuk para kadar, yağlı boya elbiseye bulaştıysa, sert bir bir metal veya tahta parçası ile yaymadan kalın yağlı boya tabakasını alın. Yağlı boya bulaşan elbiseye kesinlikle su ile temas ettirmeyin. Su lekeyi dağıtır, tinerin lekeye ulaşmasını kısıtlar ve temizlemeyi güçleştirir.
Elbiseye bulaşan yağlı boyanın fazlasını aldıktan sonra, sentetik tiner ile çitileyin. Sentetik tiner lekeyi zor çıkarmasına karşın, kumaşa zarar vermez. Fakat, kot gibi dayanıklı bir kumaşa yağlı boya bulaştıysa selülozik tineri bir beze döküp silebilirsiniz. Ardından, hemen köpüklü bir bez ile silin veya çamaşır makinesinde yıkayın.
Pimapenden Yağlı Boya Nasıl Çıkarılır?
Halk arasında “Pimapen” diye tabir edilen, pvc pencere sistemlerinden yağlı boyayı sökmek oldukça risklidir. Öncelikle sentetik tiner ile denemelisiniz. Yağlı boya Pimapen’e yeni bulaşmışsa sentetik tiner ile çıkabilir.
Kurumuş yağlı boyayı Pimapen’den çıkarmak ise, tamamen risk almaktır. Selülozik tiner ve boya sökücü pvc den yapılmış pencerelere zarar verir, rengini soldurur, veya büzüştürür. Bu nedenle, yağlı boya lekesini Pimapen üzerinden çıkarmak yerine, sprey boya ile küçük rotüşler daha mantıklı olacaktır.
- Çok ince bir zımpara ile pvc pencereyi zımpara yapın. 220, 240 veya 260 numara olabilir. (Pencerede zımpara çiziklerini belli olmaması için ince zımpara olmalıdır.)
- Yağlı boyanın bir kısmı zaten zımpara ile çıkar. Çıkan tozu kuru bir bez ile silin.
- Pvc pencerenin kendi renginde bir sprey boya ile 30 santimetre uzaktan, yarım saat ara ile hafifçe spreyi sıkın. Yağlı boya lekesi dışarıda ise, rüzgarsız bir havada yapın ve camı ve diğer kısımları kağıt bant ile kapatın. Hatta, 25-30 santimetre kadar etrafını naylon veya gazete ile kapatın ki, sprey diğer kısımlara bulaşmasın. Yağlı boya Pimapen’den tamamen çıkmıyorsa, Pimapen boyama ve plastik boyama yazılarını okuyabilirsiniz.
Camdan Yağlı Boya Nasıl Çıkar?
Cama yeni bulaşan, kurumamış yağlı boya sentetik veya selülozik tiner kullanılarak bez ile silebilirsiniz. Düğme kadar, az miktarda kurumamış bir yağlı boya lekesini camdan çıkarmak için sentetik tiner yeterli olacaktır.
Kurumuş yağlı boya camdan nasıl temizlenir? Camdaki kurumuş yağlı boyayı sadece selülozik tiner ve boya sökücü ile çıkarabilirsiniz. Selülozik tineri temiz bir beze döküp, dairesel hareketlerle silin. Ardından bol sabunlu bez ile silin.
Cama bulaşmış yağlı boya çok kalın ise, boya sökücü uygulayıp, yarım saat bekleyin. Ardından camı çizmeyecek bir tahta parçası ile önce boyanın kabasını alın, daha sonra kalan yağlı boyayı bez ile silin. “Camı boyanız gerekiyorsa, cam boyama yazısını okuyarak bilgi alabilirsiniz.”
Yağlı Boya Elden Nasıl Çıkar?
Yağlı boya hala yaş ise, inceltmek için kullandığınız sentetik tineri bir beze döküp elinizi silebilirsiniz. Ardından, elinizde kalan tinerin yağını ise sabunlu su ile yıkayarak giderebilirsiniz. Selülozik tiner eldeki yağlı boyayı daha kolay çıkarır. Ancak hemen yıkanmazsa cilde zarar verir.
Yağlı boya elinizde kuruduysa, temizliği selülozik tiner ile yapabilirsiniz. Elinizi su ile yıkar gibi selülozik tiner ile yıkayın veya beze selülozik tiner döküp ovalayın. Selülozik tiner tahriş edici olduğundan elinizdeki boyayı çıkarır çıkarmaz, sabunlu su ile iyice yıkayın ki, elinizde yanma ve çatlama olmasın. Çıkmayan az miktarda yağlı boya lekesi ise zamanla sabun ve sıcak su ile çıkacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yağlı Boyayı Hangi Tiner Çıkarır?
Yağlı boyayı sentetik ve selülozik tiner çıkarır. Kurumamış yağlı boya için sentetik tiner ve selülozik tiner; kurumuş yağlı boya için sadece selülozik tiner kullanın. Kumaşlar, hassas kıyafetler için sentetik tiner, kot gibi kalın giysiler için selülozik tiner daha uygundur.
Yağlı Boya Tinersiz Nasıl Çıkar?
Yağlı boyayı tinersiz çıkarmak istiyorsanız, alkol, aseton ve kolonya ve yüzey uygunsa boya sökücü kullanabilirsiniz. Ayrıca beton ve ahşap gibi yüzeylerden yağlı boyayı çıkarmak için zımpara yapabilirsiniz. Duvardan çıkarmak için de bir ısı tabancası yeterli olacaktır.
Kurumuş Yağlı Boya Nasıl Çıkar?
Kurumuş yağlı boyayı sentetik tiner çıkaramaz. Kurumuş yağlı boyalı yüzeye yarım saat önceden bir miktar selülozik tiner veya boya sökücü döküp, yarım saat kadar yağlı boyanın içine işlemesini bekleyin. (Plastik malzemeler için selülozik tiner kullanmayın.) “Bu aşamada şu uyarıyı da yapmamız gerekiyor: Selülozik tiner ve boya sökücü, yağlı boya lekesi ile birlikte yüzeydeki diğer boyaları da silebilir.” Ardından metal bir spatula ile kurumuş yağlı boyayı kazıyın. Beton ve sıva gibi yüzeylerdeki kurumuş yağlı boyayı çıkarmak için ısı tabancası kullanabilirsiniz. Isı tabancaları yağlı boyayı yumuşatarak bir spatula ile kazımanıza imkan verir. Kıyafetteki kurumuş yağlı boya için de selülozik tiner uygundur. Ancak bazı kıyafetlere zarar verebilir.
