Ham ve Vernikli Ahşap Neyle, Nasıl Boyanır?

Ahşap boyama tekniği hobi boyamasından, pencere, kapı ve ahşap mobilya boyamaya kadar uzanan çok geniş kapsamlı bir konudur. Doğru ahşap boyama için bu konuyu hem ağaç türleri hem de boya çeşitleri açısından ele almak gerekiyor. Çevrenizde ve evinizde en çok kullandığınız ahşapları korumak ve renklendirmek için farklı boya türleri ile ahşap boyama tekniklerini tüm detayları ile açıklıyoruz. Vernikli ahşap nasıl boyanır, ham ahşap nasıl boyanır, sprey boya ile ahşap boyama, akrilik boya ile ahşap boyama nasıl yapılır ve selülozik boya ile ahşapların boyanmasını tüm detayları ile anlatıyoruz.

Ahşap Boyama Teknikleri

Ahşabı hayatımızın bir çok alanında kullanıyoruz ve ahşabı kullanırken onu hem doğal hali ile seviyoruz hem de rengarenk boyayarak hayatımıza renk katıyoruz. Bu nedenle, ahşabı boyamak bizim için her zaman çok önemli olmuştur.

Kullandığımız ahşap objeleri zaman zaman korumak için zaman zaman renklendirip dekoratif obje veya mekanlar oluşturmak için boyuyoruz. Doğru boya ve ve boyama tekniği ile bizim için değerli ahşapların ömrünü uzatabilir ve daha dayanıklı olmasını sağlayabiliriz.

Ahşap boyama tekniklerine geçmeden önce, farklı ağaç türleri olduğunuz hatırlatmakta fayda var. Ahşabın türü ve yüzeyinde daha önce ne tür bir işlem yapıldığı, ahşabı verniklerken veya boyarken farklı uygulamalar yapmamızı gerektirebilir.

Daha detaylı açıklamak gerekirse bazı ağaçlar sert, bazıları da yumuşaktır. Bazılarına ise kaplama yapılır. Dolayısıyla, bazı ahşap türleri boyayı diğerlerinden daha çok emecektir. Ahşapları boyamak ahşabın yüzeyi ile doğrudan ilgilidir ve bu nedenle doğru boyayı seçmek önemlidir.

Ahşap Neyle Boyanır?

Bir ahşabı boyarken, ilk dikkat etmemiz gereken şey, ahşabın üzerinde daha önce hangi işlemlerin yapıldığıdır. Yani, ahşap daha önce boyanmış, kaplanmış veya ham olabilir. Her durumda ahşabı boyayabilirsiniz. Ancak ahşabı yeniden boyarken daha önce ahşabın hangi boya ile boyandığı da önemlidir.

Ahşap Hangi Boyalar İle Boyanabilir?

• Su bazlı boya ve vernikler
• Sentetik boya ve vernikler
• Selülozik boya ve vernikler
• Akrilik boya ve vernikler
• Epoksi, poliüretan ve diğer boya çeşitleri

Yukarıdaki listede gördüğünüz gibi ahşabı birçok boya ile boyamak mümkündür. Şimdi tüm bu boyalar ile ahşabın boyanmasını ayrı ayrı anlatalım. Bu sayede, her boyanın eksi ve artılarını görebilir, sizin için en uygun ahşap boyasını seçebilirsiniz.

Ahşap Yağlı Boya İle Boyanır Mı?

Yağlı boya ile ahşap boyanır mı?: Evet, yağlı boya ile ahşap boyanabilir. Yağlı boya ile ahşap boyama eskiden beri en çok kullanılan boyama teknikleri arasında bulunuyor.

Yağlı boya ile tüm ahşap çeşitlerini boyayabilirsiniz. Yağlı boya temin etmesi kolay olduğundan ahşap boyamada en çok tercih edilen boyalardandır. Örneğin: Yağlı boya ile mobilya, kapı, pencere ve süpürgelikler boyanabilir.

Fakat, yağlı boya ile ahşap boyamanın bazı dezavantajı var. Geç kuruması ve koku yapması! Yağlı boyaların katları arasında 24 saat beklenir. Kokusu da birkaç gün hatta 1 haftaya kadar geçmez. Bu nedenle ahşap boyamada zamanla kullanımı azalmış ve yerini büyük ölçüde akrilik boyalara bırakmıştır.

Yağlı Boya İle Ahşap Nasıl Boyanır?

• Ahşap üzerine 1 kat sentetik astar uygulayın. (Sentetik astar, yağlı boya ile aynı cins astardır. Yağlı boyanın ahşaba daha iyi tutmasını sağlar, ahşabın emiciliğini azaltır, ahşap renkli ise rengini kapatır.)
• 24 saat astarın kurumasını bekleyin.
• 24 saat sonra, ilk kat yağlı boya ile ahşabı boyayın.
• İlk kat yağlı boyanın tam kuruması için 24 saat bekleyin.
• Ardından son kat yağlı boyayı yapın.

Herhangi bir eşyanızı, mobilyanızı veya kapı ev pencerelerinizi yağlı boya ile boyarken yukarıdaki uygulama aşamalarına dikkat edin. Ayrıca, yağlı boyanın mat, yarı mat ve parlak cinslerinin olduğunu hatırlatalım.

İpucu: Mat yağlı boya, daha çok dekoratif işlerde kullanılır ve fırça rulo izi yapmadığından uygulaması daha kolaydır. Parlak yağlı boyalar ile ahşap boyama yaparken, çok daha dikkatli olmalı ve kaliteli fırça rulo kullanmalısınız.

Akrilik Boya İle Ahşap Boyanır mı?

Artık, günümüzde ahşap boyama değince belki de ilk akla gelen boyalar akrilik boyalardır. Seneler önce ahşap boyama değince akla yağlı boyalar gelirdi. Şimdi ise, tahtını akrilik boyalara bıraktı. Öyle ki, büyük bir akrilik boya sektörü oluştu.

Koku yapmayan akrilik boyalar, ahşap boyamak için, artık günümüzde en çok tercih edilen boyalardır. Peki, akrilik boya neden bu kadar rağbet gördü? Akrilik boyaların en büyük avantajları koku bırakmaması ve çok hızlı kuruması. Ayrıca, hem hobi ahşap boyama işlerinde, hem mobilya boyamada, hem de dış cephede ahşapları koruma ve renklendirme için kullanılıyor.

Tabi, akrilik boyanın da bir çok çeşidi var. Akrilik boya ile ahşap boyama tekniklerinde diğer boyalarda olduğu gibi, ahşabın ham mı, boyalı mı, kaplama mı olduğuna dikkat etmelisiniz. Ahşap ham ise boyayı emecektir. Ahşap kaplanmışsa boyayı itme eğilimine girer. Bu nedenle ahşap boyarken her durumda astar kullanmak gerekiyor.

Dış mekanda bulunan ahşapları akrilik boya ile boyarsanız standart akrilik boyaları değil, multisurface yani genel maksatlı olanı tercih edin. Ayrıca boyası kuruduktan bir gün sonra su bazlı vernik uygularsanız, boyası dış ortamın zorlu hava koşullarına da dayanacaktır. “İlgili yazı: Kaliteli akrilik boya markaları“

Akrilik Boya ile Ahşap Boyama

• 1 kat akrilik astar uygulayın. (Ahşaba daha önce boya yapılmamış ise, emmesini engellemek için astar yapılır. Ayrıca, parlak kaplama bir ahşap ise boya iyi tutar.)
• 5-6 saat astarın kurumasını bekleyin.
• Astar kuruduktan sonra, 1 kat akrilik boyanızı yapın.
• 5-6 sat sonra son kat akrilik boyayı yapın.

Parlak akrilik boyalar için kadife rulo kullanabilirsiniz. Gerek görürseniz, kenarlar için kılları açık sarı veya krem renkte olan su bazlı boya fırçası kullabilirsiniz. İpucu: Akrilik boyadan 1 gün sonra vernik uygularsanız, ahşabın boyası daha dayanıklı olur. İsteğinize göre mat, parlak veya yarı mat bir vernik seçin.

Vernikli Ahşap Nasıl Boyanır?

Vernikler, birçok kişinin bildiğinin aksine renksiz değil, renkli de olabilir. Yani, renklendirilmiş hazır vernikler ile ahşaplar boyanabilir. Ayrıca, siz uygun renklendirici pigmentleri kullanarak renksiz vernikleri renklendirip boyama yapabilirsiniz. Fırça ve rulo ile sürülen renklendirilmiş verniklere Türkiye’de genellikle vernikli ahşap koruyucu veya halk dilinde renkli pinoteks deniyor.

Renksiz ahşap vernikleri ahşabı korumak veya parlatmak için kullanılıyor. Renklileri ise; koruma, parlatma ve aynı zamanda renklendirmek için kullanılıyor. Vernikli ahşap koruyucular ham ahşaplara uygulanır veya aynı renkte verniğin üzerine uygulanır. Çünkü yarı şeffaf olduklarından farklı bir renk kapatamazlar.

Örneğin: Daha önce ceviz rengine boyanmış bir ahşap, sadece ceviz renginde vernikli ahşap koruyucu ile boyanmalıdır. Kayın, meşe, kiraz gibi farklı renkle boyamak isteniyorsa, ham ahşaba kadar zımpara yapılması gerekiyor. Aksi halde, istediğiniz rengi alamazsınız. Karışık bir renk olur. Vernikler hakkında daha fazla bilgi almak için, vernik nedir? ve ahşap koruyucu nedir? yazılarını okuyabilirsiniz.

Renkli Vernik İle Ahşap Nasıl Boyanır?

• Yüzeyde vernik tabakası varsa çizmek için hafifçe zımpara yapın.
• Zımparanın tozunu nemli bez ile silin.
• Boyayacağınız ahşap ham ahşap ise, gerek görüyorsanız, ahşabı içeriden korumak için, boyadan bir gün önce emprenye uygulayın. Emprenye hakkında daha fazla bilgi almak için, emprenye nedir?” yazısını okuyabilirsiniz.
• 1 kat vernikli (renkli veya renksiz) ahşap koruyucu uygulayın.
• En az 5 6 saat sonra ikinci katı yapın. (Vernikli ahşap koruyucularda üreticilerin önerisi katlar arası en az 1 gün beklemektir. İyi bir uygulama için vaktiniz varsa katlar arası 1 gün bekleyin.)

Ham Ahşap Nasıl Boyanır?

Ham ahşaplar boyayı büyük ölçüde emer. Genelde iki kat boyama yeterli olurken ham ahşap 5-6 kat boya isteyebilir. Bu nedenle ham ahşabı boyamadan önce astarlamak gerekiyor. Bu sayede boya zayi olmaz. Ahşap yerine astar emilir. Ayrıca boya ahşaba daha iyi tutunur.

Ancak bazı ham ahşaplarda bir kat astar yeterli olmaz. Bu durumda 5 saat ara ile iki kat astar ve iki kat da boya yapmak gerekebilir. Astardan sonra 5 saat bekleyin ve boyanızı yapın. Sentetik boya ve astarların katları arasında ise 24 saat bekleyin.

Ham ahşabı beyaz, kırmızı, mavi, gri, krem, yeşil gibi düz renklere boyamak istiyorsanız akrilik boyaları kullanabilirsiniz. Akrilik boyadan 5 saat önce bir kat akrilik astar kullanmayı unutmayın. Ancak, ham ahşapta ceviz, maun, kiraz, meşe gibi ağaç renklerini tercih ederseniz vernikli veya verniksiz ahşap koruyucuları kullanabilirsiniz. Ham ahşabı boyamdan önce kurt ve böceklere karşı korumak için boyadan bir gün önce emprenye yapabilirsiniz.

Sprey Boya İle Ahşap Boyama

Sprey boyalar, herşeyde olduğu gibi ahşap boyamak için de çok pratik boyalardır. Sprey boya ile ahşap boyamak diğer boya türlerinden daha eğlenceli olmasına karşın, büyük ahşaplarda çok daha maliyetli olabilir.

Sprey boya, daha çok birkaç metrekarelik küçük ahşapları boyamak için ideal boyalardır. Zaten çoğu zaman bu amaçlarla kullanılıyor. Eğer sprey boya tecrünebiz yoksa büyük ahşaplarda boya akabilir ve düzensiz boya katmanları oluşturabilir. “İlgili yazı: Sprey boya ile sehpa boyama.”

Tüm sprey boya çeşitleri ile evinizdeki ahşapları boyayabilirsiniz. Akrilik, sentetik, selülozik, cinsi hiç önemli değil. Üstelik hepsinin uygulaması aynı. Ancak, küçük pigment tanecikleri ve gazların havaya salındındığını düşünürsek özellikle, evinizin içindeki bir ahşapları boyarken maske takmanızı veya mümkünse boyanacak eşyaları dışarı taşımanızı öneriyoruz.

Sprey Boya İle Ahşap Nasıl Boyanır?

• Ahşap yüzeyi düzeltmek için, gerek görürseniz, zımpara yapın.
• Zımparanın tozunu nemli veya kuru bir bez ile alın.
• Gerek görürseniz, boyanın iyi tutması için 1 kat sprey astar uygulayın. (Astar aynı zamanda eski rengi de kapatır.)
• Sprey astardan yaklaşık yarım saat sonra, ilk kat sprey boya ile ahşaplarınızı boyayın. (Yaklaşık 25 santimetre mesafeden kolunuzu hareket ettirerek boyama yapın.)
• İkinci katı da yarım saat sonra yaparak boyamanızı bitirin.
• Sprey ile ahşaplarınızı boyadıktan sonra, korumak veya parlatmak için mat, yarı mat veya parlak sprey vernik de uygulayabilirsiniz.

Selülozik Boya İle Ahşap Boyama

Selülozik boya ile ahşabı boyama tekniği pek bilinmese de selülozik boyalarla da ahşap boyanabilir. Hızlı kuruması sayesinde ahşapları kolayca boyayabilirsiniz. Selülozik bir boya ile bir ahşabı boyamak istiyorsanız, ahşap ya ham olmalı ya da ahşap üzerinde selülozik boya olmalıdır. Aksi halde, alttaki boyayı kabartır.

Emici veya emici olmayan tüm ahşapları boyamak için selülozik boya kullanabilirsiniz. Selülozik boyalar, çok dayanıklı boyalardır ve hızlı kururlar. Fakat, kururken çok koku yayarlar ve sağlığa zararlı boyalardır.

Selülozik boya ile ahşap boyama yaparken fırça rulo kullanacaksanız, çok hızlı olmalısınız. Eğer, yeterince hızlı boyamazsanız boya fırçanız ahşaba yapışabilir. Bu nedenle, selülozik boya uygulamasında daha çok boya tabancası tercih edilir. Ayrıca, solunması çok rahatsız edici olduğundan iç mekandaki ahşap boyama işlerinizde kullanmanızı tavsiye etmiyoruz. Yine de bir selülozik boya ile ahşabı hızlıca boyamak istiyorsanız sırasıyla aşağıda anlattık.

Selülozik Boya İle Ahşap Nasıl Boyanır?

• 1 kat selülozik astar uygulayın.
• Yaklaşık yarım saat kuruması için bekleyin.
• İlk kat selülozik boyayı uygulayın.
• Yarım saat sonra, ikinci kat selülozik boyayı yapın.

Yukarıda anlattığımız boyalar dışında; epoksi boya, poliüretan boya, toz boya gibi farklı boya türleri mevcut. Bu boyalarla da ahşap boyanabilir. Fakat, biz kolay bulunabilen boyalarla, en çok kullanılan ahşap boyama tekniklerini anlattık. Soru, görüş ve önerilerinizi yorum kısmından yapabilirsiniz.